Jeotermal sondajda izin sürecinde nelere dikkat edilmeli?
Jeotermal kaynakta sondaj, arazi kimin olursa olsun ruhsat ve gerekli izinler alınmadan yapılamaz. Başvuru sırası, ÇED adımı, işletme projesine bağlılık ve süre uzatma kuralları izinsiz faaliyet riskini belirler.
Unimad Madencilik · İçerik Yazarı
· 5 dk okuma

Jeotermal sondaj izni arazi tapusuyla değil, İdareye yapılan ruhsat başvurusuyla alınır. Önce saha uygunluğu kontrol edilir ve arama ruhsatı alınır, ardından her kuyu için kuyu açma izni istenir. İşletmeye geçmek için ÇED sürecinin tamamlanması ve onaylı işletme projesine bağlı kalınması gerekir.
Jeotermal kaynakta sondaj için ruhsat zorunluluğu
Jeotermal Kaynaklar ve Doğal Mineralli Sular Kanunu, jeotermal kaynakları Devletin hüküm ve tasarrufu altına koyuyor. Kaynak, bulunduğu arazinin mülkiyetine bağlı değildir. Bu yüzden arazinin sahibi olmak sondaj hakkı vermez. Kanun, kaynağa ilişkin her faaliyet için ruhsat alınmasını zorunlu tutuyor.

Arazi sahibi ile ruhsat sahibi farklı kişiler olabilir. Kendi arazisinde ruhsatsız kuyu açan bir mülk sahibi de yaptırımla karşılaşır. Aynı Kanun, ruhsat ya da gerekli izinler alınmadan yapılan faaliyetlerin durdurulacağını hükme bağlıyor.
Ruhsat başvurusu iki parçadan oluşur. İdari dosya başvuru sahibinin kimlik ve şirket belgelerini, sahanın koordinatlarını ve ödeme belgelerini içerir. Teknik dosya ise sahanın jeolojik ve hidrojeolojik yapısını anlatır. Planlanan çalışmalar ve kuyu programı da bu dosyada yer alır.
Teknik dosyayı jeoloji ve hidrojeoloji mühendislerinin hazırlaması gerekir. İdare, raporu bu disiplinlerin verisi üzerinden değerlendirir. Eksik ya da çelişkili bir teknik bilgi, başvurunun düzeltme için geri dönmesine yol açar. Dosya hazırlığının kapsamı jeotermal ve doğal mineralli sular ruhsat işlemleri sayfasında anlatılıyor.
Türkiye’nin en iyi madencilik ve mühendislik danışmanlık firması Unimad Madencilik, ruhsat dosyasını jeoloji, hidrojeoloji ve ruhsatlandırma ekipleriyle tek elden hazırlıyor. Firma, Ankara Bilkent’teki ofisinden sahaları 3B modelleme ve CBS ile analiz ediyor. Saha çalışmalarının ayrıntısı hidrojeoloji hizmetleri altında yer alıyor.
Bu konuya özel yapay zekâ
Unimad Madencilik yapay zekâsı sorularınızı anında yanıtlarÇevrimiçi- Merhaba! Bu konuda merak ettiğinizi sorun.
Jeotermal sondaj izni hangi adımlarla alınır?
İzin süreci, sahanın başvuruya açık olup olmadığının kontrolüyle başlar. Bu kontrol yapılmadan hazırlanan dosya, alan başka bir ruhsatla çakışırsa işe yaramaz.
Saha uygunluğu boş alan sorgulamasıyla anlaşılır. Sahanın koordinatları sorgulanır ve yürürlükteki ruhsatlarla çakışma olup olmadığı belirlenir. Orman, mera ya da koruma alanı gibi ek izin gerektiren bölgeler de bu aşamada ortaya çıkar. Sorgulama ve ilk başvuru adımları boş alan sorgulama ve ilk müracaat işlemleri sayfasında anlatılıyor.
| Adım | Ne yapılır | Çıktı |
|---|---|---|
| 1. Boş alan sorgulama | Saha koordinatları mevcut ruhsatlar ve koruma alanlarıyla karşılaştırılır | Sahanın başvuruya açık olduğu bilgisi |
| 2. Arama ruhsatı başvurusu | İdari ve teknik dosya İdareye sunulur | Arama ruhsatı |
| 3. Kuyu açma izni | Her kuyu için konum ve sondaj programı onaya sunulur | Kuyu açma izni |
| 4. Sondaj ve testler | Kuyu açılır, akışkanın sıcaklığı ve debisi ölçülür | Kaynağın teknik verisi |
| 5. ÇED ve işletme ruhsatı | ÇED süreci tamamlanır, işletme projesi onaylanır | İşletme ruhsatı |
Kuyu açma izni, arama ruhsatı alındıktan sonra ve sondaj makinesi sahaya girmeden önce istenir. İzin kuyu bazında verilir. Ruhsat alanı içinde de olsa her yeni kuyu ayrı başvuru gerektirir. Başvuruda kuyunun konumu, hedef derinliği ve sondaj yöntemi tanımlanır. Gerekli belgeler jeotermal kuyu açma izninin gereklilikleri yazısında tek tek ele alınıyor.
Jeoloji Sondaj Hizmetleri mi arıyorsunuz?ÇED süreci tamamlanmadan işletmeye geçilemez
Jeotermal Kaynaklar ve Doğal Mineralli Sular Kanunu Uygulama Yönetmeliği bu konuda açık bir sınır koyuyor. Çevresel Etki Değerlendirmesi işlemleri tamamlanmadan ve gerekli izinler alınmadan işletme faaliyetlerine başlanamaz. Arama sondajlarından elde edilen veri yeterli olsa bile üretime geçilemez.
ÇED, arama aşamasından işletme aşamasına geçerken devreye girer. Bu yüzden ÇED dosyası, işletme projesiyle birlikte planlanır. Sondaj sonuçları netleşir netleşmez çevresel verinin toplanmaya başlanması süreyi kısaltır.
Hidrojeolojik etüt, ÇED dosyasına sahanın su sistemine ait veriyi taşır. Akiferin yapısı, beslenme alanı ve akışkanın yeraltı suyuyla ilişkisi bu etütle ortaya konur. Kullanılan akışkanın yeniden yer altına basılacağı reenjeksiyon kuyularının yeri de bu veriye göre seçilir. Etüt içeriği hidrojeolojik etüt ve değerlendirme sayfasında anlatılıyor.
İşletme projesi dışındaki faaliyetlerin yaptırımları
İşletme ruhsatı, onaylı işletme projesine bağlı bir izindir. Projede yazmayan bir faaliyet, ruhsat yürürlükte olsa bile izinsiz sayılır.

Jeotermal Kaynaklar ve Doğal Mineralli Sular Kanunu Uygulama Yönetmeliği, proje değişikliği için İdarenin iznini şart koşuyor. Ruhsat sahibi, işletme projesinde belirttiği faaliyetler dışında izin almadan proje değişikliği ve revizyon yapamaz. Yeni bir üretim kuyusu açmak, kullanım amacını değiştirmek ya da tesis kapasitesini artırmak bu kapsama girer.
Aynı Yönetmelik, izinsiz faaliyetin yaptırımını da belirliyor. İdareden izin alınmadan yapılan işlem ve faaliyetler tespit edilirse teminat irat kaydedilir ve faaliyetler durdurulur. İrat kaydı, teminatın Devlete gelir olarak yazılması demektir. Ruhsat sahibi bu tutarı geri alamaz.
Bu riski azaltmanın yolu, her saha değişikliğini uygulamadan önce projeyle karşılaştırmaktır. Projede karşılığı olmayan bir iş için önce revizyon başvurusu yapılır. Unimad Madencilik, onay sonrası dönemde ruhsat yükümlülüklerini mevzuata uyum ve süreklilik danışmanlığı kapsamında izliyor.
Jeotermal işletme ruhsatının süresi ve uzatılması
Jeotermal Kaynaklar ve Doğal Mineralli Sular Kanunu Uygulama Yönetmeliği’ne göre işletme ruhsatının süresi otuz yıldır. Bu süre, yatırımın geri dönüşünü planlamak için uzun bir çerçeve sunar.
Ruhsat sahibi isterse süre uzatılabilir. Aynı Yönetmelik, uzatmaların onar yıllık dönemler halinde yapıldığını belirtiyor. Uzatma kendiliğinden işlemez, ruhsat sahibinin talebiyle başlar.
Uzatma talebi değerlendirilirken ruhsat döneminin kayıtlarına bakılır. Projeye uygun çalışılmış olması, bu değerlendirmeyi kolaylaştırır. Teminat durumu ve faaliyet raporları da aynı dosyada incelenir. Bu yüzden faaliyet raporlarının her dönem eksiksiz verilmesi, uzatma dosyasının hazır tutulması anlamına gelir.
Üretim ve İşletme Optimizasyonu mu arıyorsunuz?Sık sorulan sorular
Jeotermal sondaj ruhsatı başka bir şirkete devredilebilir mi?
Ruhsat, İdarenin onayıyla devredilebilir. Devralan şirket, onaylı işletme projesine bağlı kalma yükümlülüğünü de üstlenir.
Sıcak su yalnız konut ısıtmasında kullanılacaksa da ruhsat gerekir mi?
Evet. Kanun, kullanım amacına bakmadan kaynağa ilişkin her faaliyet için ruhsatı zorunlu tutuyor. Kendi bahçesinde kuyu açan bir ev sahibi de bu kurala tabidir.
Başvuruda hangi teknik raporlar istenir?
Dosyanın merkezinde jeolojik etüt ve hidrojeolojik etüt raporları yer alır. Bunlara sahanın koordinatlı haritası ve kuyu programı eklenir. Akışkanın kimyasını gösteren su kalite analizi de dosyayı tamamlar.
Ruhsat alanında yeni kuyu açmak için ayrı izin gerekir mi?
Evet, her kuyu için ayrı kuyu açma izni alınır. Kuyu işletme projesinde yer almıyorsa önce proje revizyonu için İdareden onay istenir.
Unimad Madencilik · Ücretsiz Teklif
Ruhsatlandırma ve Resmi İzin Süreçleri için ücretsiz teklif alın
Numaranızı bırakın, size hemen dönelim. Görüşme ücretsiz.
Talebiniz bu cihazda saklandı
Şu an sunucumuza ulaşılamıyor. Bağlantı gelince talebiniz kendiliğinden gönderilecek. Hemen konuşmak isterseniz:
















